Log in
updated 4:42 PM UTC, Oct 27, 2021
Ροή ειδήσεων :

Περνάει σε άλλο επίπεδο η καταγραφή της Πομάκικης γλώσσας

Κύριο Περνάει σε άλλο επίπεδο η καταγραφή της Πομάκικης γλώσσας

Είναι γνωστό πως εδώ και πάνω από δυο δεκαετίες, οι Έλληνες Πομάκοι της Θράκης δίνουν τον δικό τους, άνισο πολλές φορές αγώνα, όχι μόνο για να αποτρέψουν τον εκτουρκισμό τους αλλά κυρίως για να καταγράψουν την μητρική τους γλώσσα.

Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε πριν από περίπου 25 χρόνια με την χρήση του ελληνικού αλφαβήτου το οποίο όπως εκ του αποτελέσματος φάνηκε, δεν ήταν το καταλληλότερο για την καταγραφή μιας τέτοιας γλώσσας.

Πρωτεργάτης αυτής της προσπάθειας υπήρξε και εξακολουθεί να είναι ο γνωστός λεξικογράφος Ριτβάν Καρα-Χότζα ο οποίος λίγα χρόνια αργότερα δημιούργησε ένα νέο αλφάβητο, βασισμένο στο λατινικό για την ορθότερη και πιο ακριβή καταγραφή της πομάκικης γλώσσας.

Το προαναφερόμενο αλφάβητο χρησιμοποιήθηκε για αρκετά χρόνια και με τη χρήση του έγιναν δεκάδες εκδόσεις βιβλίων με αντικείμενο τη μητρική γλώσσα των Ποάκων.

Ήταν όμως φανερή η ανάγκη για δημιουργία κάτι πιο προχωρημένου που θα κάνει πιο απλή και πιο εύκολη τόσο την γραφή όσο και την ανάγνωση της πομάκικης γλώσσας.

Ακούραστα και χωρίς να εγκαταλείπει την προσπάθεια του, ο Ριτβάν Καρα-Χότζα αναζητούσε όλα αυτά τα χρόνια το αλφάβητο που θα βοηθούσε στην επίτευξη αυτού του στόχου.

Παρόλο που ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να χρησιμοποιείται το δικό του παλιό αλφάβητο, ο ίδιος μαζί με την πολύτιμη συμβολή του Παναγιώτη Κριμπά, δημιούργησε ένα νέο, πολύ πιο απλό στη χρήση αλφάβητο το οποίο πλέον πάει την καταγραφή της πομάκικης γλώσσας σε άλλο επίπεδο.

Το αλφάβητο αυτό ήδη υιοθετήθηκε από μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων, μεταξύ των οποίων είναι και ο Πομάκος δημοσιογράφος και συγγραφέας Σεμπαϊδήν Καρα-Χότζα.

Με το νέο αυτό αλφάβητο πλέον γίνεται πολύ πιο εύκολη και κατανοητή η πομάκικη γλώσσα ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα και σε όσους δε γνωρίζουν πομάκικα, να μπορούν να διαβάσουν πομάκικα κείμενα.

Θα ήταν τεράστια παράλειψη να μην αναφέρουμε πως το νέο αλφάβητο της Πομάκικης γλώσσας δημιουργήθηκε στο πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος ΦΙΛΟΤΗΤΑ από το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά.

Παρακάτω αναφέρουμε ορισμένα παραδείγματα στα οποία φαίνονται ξεκάθαρα τα προβλήματα που δημιουργούσε το παλιό αλφάβητο και η ανάγκη δημιουργίας ενός νέου.

Rashatár
Rashápavom

Στην λέξη Rashatár που σημαίνει αθίγγανος, το sh είναι το παχύ Σ του παλιού πομάκικου αλφάβητου ενώ στη λέξη Rashápavom που σημαίνει δαγκώνω, το sh δεν διαβάζεται ως παχύ Σ αλλά ως ΣΧ. Αυτόν τον διαχωρισμό είναι δύσκολα να τον κάνει ένας μη γνώστης της πομάκικης και είναι πολύ πιθανό το sh να το θεωρήσει ως παχύ Σ ή ως ΣΧ και στις δυο περιπτώσεις. Με το νέο αλφάβητο που διαθέτει ξεχωριστό παχύ Σ, το Š, δεν υφίσταται το πρόβλημα αυτό και οι δυο αυτές λέξεις γράφονται Rašatar & Rashápavom.

Atsúnavom
Atsístevom

Στην λέξη Atsúnavom που σημαίνει μετακινώ ή τραβάω στην άκρη, το ts δεν είναι το ΤΣ αλλά ακούγονται ξεχωριστά το Τα και το Σ. Στην λέξη Atsístevom το ts είναι το ΤΣ και δεν ακούγονται ξεχωριστά το Τ και το Σ. Με το νέο αλφάβητο που διαθέτει ξεχωριστό γράμμα ΤΣ, το c, το πρόβλημα αυτό παύει να υφίσταται και οι δυο αυτές λέξεις γράφονται Atsúnavom και Acístevom.

Θα μπορούσε να αναφέρει κανείς αμέτρητα τέτοια παραδείγματα όμως η ουσία είναι πως με το νέο αλφάβητο επιλύονται πολλά αντίστοιχα προβλήματα που δημιουργούσε το παλιό.

ΠΑΛΙΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΝΕΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
A, a A, a asójka
Á, á Á, á apáška
Ä, ä Æ, æ hlæb
Â, â Ǽ, ǽ lǽto
B, b B, b bába
TS, Ts, ts C, c cístem
CH, Ch, ch Č, č čeréša
D, d D, d dórvo
E, e E, e reká
É, é É, é sétra
F, f F, f fórtama
G, g G, g gramáda
TZ, Tz, tz Ǵ, ǵ ǵvǽzda
J, j Ǧ, ǧ ǧézve
H, h H, h hárkama
I, i I, i visók
Í, í Í, í líry
K, k K, k kukóška
L, l L, l lísto
LY, Ly, ly Ļ, ļ kópeļo
M, m M, m magáre
N, n N, n nus
NY, Ny, ny Ņ, ņ spaņé
O, o O, o pot
Ó, ó Ó, ó óbraz
Ö, ö Ø, ø løk
Ô, ô Ǿ, ǿ mǿso
P, p P, p pétal
R, r R, r rábata
S, s S, s sórce
SH, Sh, sh Š, š šápka
T, t T, t tumafíl
U, u U, u ušá
Ú, ú Ú, ú útre
Ü, ü Ü, ü türén
Û, û Ǘ, ǘ lǘlka
V, v V, v vorh
Ï, ï Y, y dyh
Î, î Ý, ý kýtka
Y, y J, j játo
Z, z Z, z zob
ZH, Zh, zh Ž, ž žalvá

Τελευταία τροποποίηση στιςΣάββατο, 09 Οκτώβριος 2021 18:21