Log in
updated 5:14 PM UTC, Nov 12, 2019
Ροή ειδήσεων :

Αυτή είναι η παραδοσιακή πομάκικη φορεσιά

Επιμέλεια Σεμπαϊδήν Καραχότζα

Οι περισσότεροι από εσάς σίγουρα έχετε δει είτε σε φωτογραφίες είτε κι από κοντά την παραδοσιακή πομάκικη γυναικεία φορεσιά η οποία φοριέται ακόμα και στις μέρες μας κυρίως στα λεγόμενα πομακοχώρια στην περιοχή Μύκης. Ωστόσο τα τελευταία χρόνια οι πομακοπούλες της περιοχής τη φορεσιά αυτή τη χρησιμοποιούν μόνο σε επίσημες μέρες όπως είναι για παράδειγμα οι θρησκευτικές και όχι μόνο γιορτές διότι είναι αρκετά βαριά. Αξίζει να σημειωθεί πως το κόστος για μια ολοκληρωμένη πομάκικη παραδοσιακή φορεσιά αγγίζει τα 1500 ευρώ αφού για να γίνει το κάθε κομμάτι χρειάζεται αρκετή δουλειά. 

Ωστόσο ελάχιστοι από εσάς γνωρίζετε κομμάτι κομμάτι την προαναφερόμενη φορεσιά μιας και οι περισσότεροι την έχετε δει ολοκληρωμένη πάνω σε πομακοπούλες της Ξάνθης. 

Χρειάστηκε αρκετή δουλειά αλλά νομίζω αξίζει τον κόπο να σας παρουσιάσω ξεχωριστά το κάθε κομμάτι αυτής της πανέμορφης φορεσιάς καθώς και ορισμένα άλλα είδη όπως τραπεζομάντιλα, μαξιλαροθήκες κλπ που φτιάχνουν μόνες τους οι πομακοπούλες για καθημερινή κυρίως χρήση εντός και εκτός σπιτιού. Το φωτογραφικό υλικό δεν είναι τωρινό αφού η προσπάθεια μου για καταγραφή όσο το δυνατόν περισσότερων στοιχείων του πομάκικου πολιτισμού ξεκίνησε πριν από αρκετά χρόνια. 

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΟΜΑΚΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΚΟΜΜΑΤΙ ΚΟΜΜΑΤΙ:       

AMENÍE 

Λαστιχένια παπούτσια, το μόνα που χρησιμοποιούνται με την Πομάκικη φορεσιά. 

AYÁ

Πράσινη ή μπλε μαντίλα με ειδικά πλεγμένο στο χέρι σχέδιο που τοποθετείται ολόγυρα της μαντίλας. 

CHEMBÉR

Είναι το μαντίλι που φοράει στο απλό καθημερινό ντύσιμο της μια Πομακοπούλα, σε χρώμα μπλε η πράσινο και χωρίς πρόσθετα σχέδια η κεντήματα αντικαθιστά τις μαντίλες AYÁ ή TURÁ που είναι μαντίλες για πιο επίσημο ντύσιμο.  

CHURÁPÏ 

Οι κάλτσες της Πομάκικης φορεσιάς, πλεγμένες στο χέρι με το κόκκινο και το άσπρο χρώμα να κυριαρχούν. 

KAVÁT 

Είναι το πουκάμισο όπως λέει και η ίδια η λέξη, ολόσωμο και ανοιχτό μπροστά όπου κουμπώνεται με παραμάνες. Κόκκινο είναι το χρώμα που το διακρίνει και ίσως είναι ένα από τα πιο ακριβά κομμάτια της Πομάκικης φορεσιάς αφού για να γίνει χρειάζεται πολύ και δύσκολη δουλειά. Φοριέται πάνω από το άλλο ολόσωμο ρούχο το RIZÁ. Πάντως είναι ένα κομμάτι της Πομάκικης φορεσιάς που φοριέται μόνο σε πολύ επίσημες περιπτώσεις αφού είναι αρκετά βαρύ. Στο καθημερινό ντύσιμο με την Πομάκικη φορεσιά δεν συνηθίζουν να το φοράνε.

KÁCHKÏ 

Απαραίτητα για να κρατάνε τα μαλλιά της κοπέλας μαζεμένα.

PRÉSTENIK

Η ποδιά της Πομάκικης φορεσιάς, σε καρό σχέδιο με το κόκκινο και το μαύρο χρώμα να κυριαρχούν. Η δημιουργία μιας Πομάκικης ποδιάς απαιτεί πολύ εργασία που περνάει από διάφορα στάδια ( αργαλειό, ραπτομηχανή, χέρια ).

KOPCHÍLÏ 

Είδος παραμάνας σε διάφορα σχέδια και χρώματα, κάτι σαν κόσμημα που το χρησιμοποιούν για να κρατάνε τα ρούχα εκείνα που μπροστά είναι ανοιχτά RIZÁ, KAVÁT, SAYÁ και τα οποία μέχρι την μέση τα κρατάει κλειστά η ποδιά PRÉSTENIK και από την μέση και πάνω αυτές οι παραμάνες. 

ÓPASKA 

Η ζώνη της Πομάκικης φορεσιάς. 

RIZÁ

Κάτι ανάλογο με το φουστάνι με το άσπρο χρώμα και τις κόκκινες κατακόρυφες γραμμές να συνθέτουν αυτό το ολόσωμο ρούχο και τα κεντημένα στις άκρες των μανικιών σχέδια να ολοκληρώνουν αυτό το πολύ όμορφο στην εμφάνιση  ρούχο. 

SAYÁ 

Είναι το μαύρο και χωρίς σχέδια πανωφόρι της Πομάκικης φορεσιάς.

ÚSHNIKÏ

Τα σκουλαρίκια της Πομάκικης φορεσιάς, βέβαια οποιαδήποτε άλλα σκουλαρίκια μπορούν να φορεθούν με την Πομάκικη φορεσιά. 

TERLÍKÏ 

Ένα είδος κοντής κάλτσας, πλεγμένα στο χέρι σε πολλά χρώματα και σχέδια. Αντικαταστούν επάξια της εσωτερική σπιτική παντόφλα και προσφέρουν ζεστασιά στα πόδια.

TESTEMÉL

Η μόνο άσπρη μαντίλα που φοριέται πάνω από την άλλη μαντίλα που είναι TURÁ ή AYÁ ή CHEMBÉR. Την άσπρη αυτή τη μαντίλα δεν τη φοράνε τα μικρά κοριτσάκια αλλά όσες είναι άνω των 18 ετών περίπου. 

TURÁ

Η κόκκινη και πιο ακριβή μαντίλα που φοριέται κάτω από το TESTEMÉL με ειδικά πλεγμένα σχέδια που τοποθετούνται ολόγυρα της μαντίλας. 

BIJÂMÏ 

Υφασμάτινο κάτι ανάμεσα σε παντελόνι και φόρμα ειδικό για το σπίτι το οποίο σε αυτήν που το φοράει προσφέρει άνεση και ευκολία στις κινήσεις της. 

MESÁL

Το Πομάκικο τραπεζομάντιλο κυρίως για εξωτερική χρήση, π.χ κολατσιό στην οικοδομή ή στο χωράφι. 

TUTUJÂKÏ

Είδος πλεκτής στο χέρι πιάστρας με την οποία οι Πομάκες νοικοκυρές πιάνουν καυτές κατσαρόλες κι άλλα μαγειρικά σκεύη  που δεν μπορούν να πιάσουν με γυμνό χέρι. 

ZHUNÍTSE 

Ειδική ζώνη για την παιδική Πομάκικη φορεσιά

ÓZLANITSAVO PLÁTNO 

Ένα είδος Πομάκικης μαξιλαροθήκης. 

Να σημειώσω τέλος πως σε ορισμένα από τα πομακοχώρια οι γυναίκες ανάμεσα στα υπόλοιπα κομμάτια της παραδοσιακής φορεσιάς έχουν και τα παραδοσιακά εσώρουχα (PASTRILÁ) σε κόκκινο χρώμα που ωστόσο χρησιμοποιούνται σε ορισμένα μόνο από τα χωριά. Πρόκειται για εσώρουχα αρκετά μακριά, κάτι σαν μακρύ και φαρδύ κολάν και που το φοράνε κάτω από τα υπόλοιπα ρούχα από τα οποία δυστυχώς δε διαθέτω φωτογραφικό υλικό.  

Τέλος ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της παραδοσιακής πομάκικης φορεσιάς είναι που τουλάχιστον σε επίσημες μέρες συνοδεύεται πάντα από αρκετά χρυσαφικά που συνήθως είναι λίρες.